حقایقی جالب درباره ایاصوفیه
فهرست مطالب
- ساختمانی از اولین ها
- داستان سهبار ساخت
- تغییر کاربری مذهبی ایاصوفیه در طول تاریخ
- نام جذاب ایا صوفیه
- رمز و راز سنگ مرمر ایاصوفیه
- موزاییکهای بیزانسی ایاصوفیه
- ترکیب معماری بیزانسی و اسلامی در ایاصوفیه
- لژ سلطان از دیگر حقایق جالب ایاصوفیه
- رونزهای وایکینگ، کتیبهای ارزشمند
- ایاصوفیه در فهرست میراث جهانی یونسکو
- مصالحی از عجایب هفتگانه در ساخت ایاصوفیه
- می گویند “ستون گریه” قدرت شفابخشی دارد
- گنبد ایاصوفیه کاملاً گرد نیست
ایاصوفیه فقط یک بنای تاریخی نیست؛ مجموعهای از رازها، تغییرات مذهبی، شگفتیهای معماری و داستانهایی است که کمتر جایی دربارهشان خواندهاید. در این مقاله، حقایقی جالب درباره ایاصوفیه را میخوانید که نگاهتان به این نماد تاریخی استانبول را کاملاً تغییر میدهد.
برای خیلیها، برنامه دیدن ایا صوفیه از همان مرحلهی جستوجوی بلیط هواپیما استانبول شروع میشود.
ساختمانی از اولین ها
ایاصوفیه نه تنها یکی از قدیمیترین ساختمانهای باقی مانده در استانبول است، بلکه یکی از اولین ساختمانهای گنبدی در مقیاس بزرگ در جهان است. گنبد قابل توجه آن بیش از 100 فوت وسعت دارد و تا زمان تکمیل کلیسای جامع فلورانس در ایتالیا در قرن 15 بزرگترین در جهان بود.
اگر تور استانبول را رزرو کرده باشید، بازدید از ایاصوفیه معمولاً یکی از اولین برنامههایی است که در طول اقامتتان سراغش میروید.
داستان سهبار ساخت
باور کنید یا نه، ایاصوفیه که امروز به عنوان یکی از جاهای دیدنی استانبول میبینید در واقع سومین ساختمانی است که در همان مکان ساخته شده است. دو مورد اول که در قرن 4 و 5 ساخته شده بودند، در جریان شورشها ویران شدند. ساختمان سوم و فعلی در سال 537 پس از میلاد در زمان امپراتور بیزانس ژوستینیانوس اول تکمیل شد.
تغییر کاربری مذهبی ایاصوفیه در طول تاریخ
ایاصوفیه در طول تاریخ خود به عنوان یک کلیسای جامع ارتدکس شرقی، یک کلیسای جامع کاتولیک رومی، یک مسجد و در حال حاضر به عنوان موزه ایا صوفیه خدمت کرده است. دگرگونی آن منعکس کننده جزر و مد در حال تغییر تاریخ استانبول است و لایههایی خواندنی به داستان و جذابیت آن میافزاید.
نام جذاب ایا صوفیه
“ایاصوفیه” در یونانی به “حکمت مقدس” ترجمه میشود. با این حال، این نام به قدیسی به نام سوفیا اشاره نمیکند، بلکه به حکمت الهی خدا، مفهومی مرکزی در سنت مسیحی ارتدکس اشاره دارد.
رمز و راز سنگ مرمر ایاصوفیه
یکی دیگر از حقایقی جالب درباره ایاصوفیه به مصالح آن برمیگردد. فضای داخلی خیره کننده ایاصوفیه دارای انواع سنگ مرمر است که از سرتاسر جهان باستان به اینجا آورده شدهاند. جالب اینجاست که برخی از این انواع مرمر آنقدر نادر هستند که تقریباً منقرض شدهاند و امروزه در هیچ جای دیگری پیدا نمیشوند.
موزاییکهای بیزانسی ایاصوفیه
ایاصوفیه مجموعهای از موزاییکهای حیرتانگیز را در خود جای داده است که قدمت آن به دوران بیزانس باز میگردد. این موزاییکها که مناظر و شخصیتهای مذهبی را به تصویر میکشند، هنگام تبدیل ساختمان به مسجد گچ بری شدهاند، اما بعداً کشف و بازسازی شدند.
ترکیب معماری بیزانسی و اسلامی در ایاصوفیه
ایاصوفیه ترکیبی از عناصر معماری بیزانسی و اسلامی است، این نشاندهنده تغییرات فرهنگی است که در طول تاریخ خودش تجربه کرده است. از طرفی ساختار اصلی بیزانسی با گنبد بزرگ و موزاییکهای پرآذین خود بهطور یکپارچه با ویژگیهای اسلامی مانند منارهها و خطهای خوشنویسی ترکیب میشود و زیباییشناسی منحصربهفردی ایجاد میکند. ویژگیای که ایاصوفیه را به یکی از شاخصترین جاهای تاریخی استانبول تبدیل کرده است.
لژ سلطان از دیگر حقایق جالب ایاصوفیه
زمانی که ایاصوفیه به مسجد تبدیل شد، «لژ سلطان» را به آن اضافه کردند. این سکوی مرتفع به سلطان اجازه میداد تا در خدمات خصوصی شرکت کند، ویژگی منحصر به فردی که به غنای معماری ساختمان میافزاید.
رونزهای وایکینگ، کتیبهای ارزشمند
در میان بسیاری از گنجینههای تاریخی ایاصوفیه یک کتیبه رونیک است که توسط یک مزدور وایکینگ ساخته شده است. این گرافیتی که قدمت آن به قرن نهم بازمیگردد، گویای نفوذ و جذابیت گسترده این بنای باشکوه است.
ایاصوفیه در فهرست میراث جهانی یونسکو
از دیگر حقایقی جالب درباره ایاصوفیه، میتوان به ثبت آن در یونسکو اشاره کرد. به عبارتی دیگر، ایاصوفیه در سال 1985، ایاصوفیه در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفت. امروزه به عنوان یک بنای تاریخی برای اهمیت تاریخی و فرهنگی استانبول ایستاده است و هر ساله میلیونها بازدید کننده را به خود جذب میکند.
مصالحی از عجایب هفتگانه در ساخت ایاصوفیه
در حالی که ایاصوفیه در قسطنطنیه ساخته میشد، مصالح آن را از سراسر اروپا تامین کردند. ستونهای هلنیستی معبد آرتمیس، سنگهای بزرگ از معادن معادن مصر، سنگ مرمر سبز حملشده از تسالی، سنگ سیاه از ناحیه بسفر و سنگ زرد از سوریه، معدود مواردی بودند که برای رساندن آن به شکوه فعلیاش وارد شدند.
می گویند “ستون گریه” قدرت شفابخشی دارد
از میان 140 ستونی که از ایاصوفیه حمایت میکنند، یکی از آنها به طور خاص برجسته است. این ستون که به دلیل سطح مرطوب بی وقفهاش معمولاً به عنوان «ستون آرزو» یا «ستون عرق ریز یا گریه» نیز شناخته میشود، این باور را ایجاد کرده که این یک ستون قدرت درمان بیماریها را دارد. داستانها حاکی از آن است که حتی امپراتور ژوستینیان که از سردردهای شدید رنج میبرد، خود را با این ستون معالجه کرد. همچنین گفته میشود که این ستون آرزوها را برآورده میکند.
گنبد ایاصوفیه کاملاً گرد نیست
این گنبد که 31 متر از شرق به غرب و 32.5 متر از شمال به جنوب کشیده شده، کمی بیضی شکل است. گنبد بینظیر آن 56.22 متر ارتفاع دارد و وسط گنبد دارای کتیبه خوشنویسی آیه 35 سوره نور است.
برای داشتن اقامتی راحت در نزدیکی جاذبههایی مثل ایاصوفیه و مسجد آبی، انتخاب یک هتل استانبول مناسب میتواند کیفیت سفرتان را بهطور چشمگیری بالاتر ببرد.
حرف آخر
در پایان، ایاصوفیه فقط یک شگفتی معماری نیست. این سازهای است که تاریخ امپراتوریها، ادیان و تمدنها را درون دیوارهای خود حمل میکند. کاوش در ایاصوفیه و کشف رازهای متعدد آن بدون شک یکی از پربارترین کارهایی است که میتوایند در سفرتان انجام دهید. این عمارت باشکوه شما را دعوت میکند تا در زمان قدم بردارید و خود را در روایتی غوطهور کنید که از قرنها فراتر میرود، روایتی که همچنان به شکلدهی و تعریف روح استانبول ادامه میدهد. هر چند که ما سعی کردیم حقایقی جالب درباره ایاصوفیه را عنوان کنیم. اما دیدن کی بود مانند خواندن!
سوالات متداول
ایاصوفیه در سال ۲۰۲۰ دوباره به مسجد تبدیل شد، اما همچنان برای بازدید گردشگران باز است.
اوایل صبح یا نزدیک غروب، زمانی که ازدحام کمتر است، بهترین زمان بازدید محسوب میشود.
ورود به فضای اصلی رایگان است، اما برخی بخشهای جانبی ممکن است هزینه جداگانه داشته باشند.
