کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس
فهرست مطالب
اگر قصد دارید با رزرو تور پاریس سفری متفاوت و فراموشنشدنی داشته باشید، بازدید از یکی از قدیمیترین کلیساهای شهر را از دست ندهید. در قلب محله شیک منطقه ششم، برج باشکوهی از قرن یازدهم از دور خودنمایی میکند؛ برجی که نشانی روشن از کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس است. شاید ظاهر ساده و فروتنانه این کلیسا شما را به بیاعتنایی و گذر سریع وسوسه کند، اما پشت همین سادگی، تاریخ، هنر و رازهای بسیاری نهفته است. این کلیسا که قدمت آن به سالهای ۹۹۰ تا ۱۰۱۰ میلادی میرسد، نهتنها قدیمیترین کلیسای پایتخت فرانسه محسوب میشود، بلکه همچنان مکانی زنده برای نیایش، برگزاری کنسرتهای موسیقی کلاسیک، جشنوارههای محلی و بازارچه کریسمس است؛ تجربهای که هر مسافر خوشذوق در سفر به پاریس باید در برنامه خود قرار دهد.
تاریخچه کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس
قصه کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس از میانه قرن ششم آغاز میشود؛ روزگاری که فرانسه هنوز در حال شکلگیری بود و شیلدبرت یکم، پسر نخستین پادشاه فرانکها، از جنگی در اسپانیا بازمیگشت. او در آن سرزمین، رَدایی مقدس از قدیس وینسنت دریافت کرده بود؛ ردایی که برایش آنقدر ارزش داشت که تصمیم گرفت صومعهای سلطنتی بسازد تا این یادگار آسمانی را در آن جای دهد. کنار رود سن، جایی در دشتهای سبز و آرام، نخستین بنای چوبی برپا شد.
چند سال بعد، در ۲۳ دسامبر سال ۵۵۸، اسقف ژرمن پاریس کلیسا را تقدیس کرد. اما در همان روز، شیلدبرت نیز چشم از جهان فروبست؛ گویی سرنوشت میخواست نام او و کلیسا برای همیشه به هم گره بخورد. اینجا به مرور به کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس شهرت یافت.
قرنها گذشت و کلیسا بارها با مرگ و زندگی دستوپنجه نرم کرد. در سال ۸۵۰ میلادی، وایکینگها از شمال آمدند و کلیسا را به آتش کشیدند. دو بار دیگر نیز ساختمان جایگزین شد، اما هر بار سرنوشت تلخ تکرار شد. سرانجام در سالهای ۹۹۰ تا ۱۰۱۴، کلیسایی سنگی بر همان پی ساخته شد؛ برجی استوار که در سال ۱۰۰۰ کامل شد و شبستانی که تا امروز هنوز استوار مانده است.
در قرون بعد، این صومعه به قلب تپنده دانش و فرهنگ فرانسه بدل شد. کتابخانهای با هزاران نسخه خطی دستنویس، در دل دیوارهای آن جای گرفت و محققان و روحانیان از سراسر کشور برای مطالعه و پژوهش به اینجا میآمدند. اما این استقلال و ثروت عظیم، خشم پادشاهان را برانگیخت.
سپس انقلاب فرانسه فرا رسید. سال ۱۷۹۰ راهبان از صومعه بیرون رانده شدند. در سپتامبر ۱۷۹۲، زندان بدنام صومعه شاهد یکی از خونبارترین کشتارهای دوران وحشت بود؛ بیش از هزار زندانی تنها در چند ساعت کشته شدند. یک سال بعد، انفجار مهیبی از ذخایر شوره در محوطه، بیشتر ساختمانهای صومعه را نابود کرد. چهار سال بعد نیز کتابخانه بزرگ آن در آتش سوخت و هزاران نسخه ارزشمند برای همیشه از دست رفت.
و با این همه، کلیسا باقی ماند. تنهای تنها، میان ویرانهها، ایستاد. در قرن نوزدهم، وقتی خطر تخریب کامل وجود داشت، صدای یکی از بزرگترین نویسندگان فرانسه برخاست؛ ویکتور هوگو. او که پیشتر با «بینوایان» و «گوژپشت نتردام» عشق خود به بناهای تاریخی را نشان داده بود، این بار برای نجات کلیسا جنگید. تلاشهای او نتیجه داد و روند مرمت آغاز شد.
از آن روز تا امروز، کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس بارها بازسازی و پاکسازی شد، تا سرانجام در قرن بیستویکم دوباره شکوه رنگها و طلاکاریهایش درخشید. حالا، این کلیسا فقط مکانی برای نیایش نیست؛ جایی است برای شنیدن موسیقی کلاسیک، قدمزدن در بازارچههای کریسمس و تابستانی و غرق شدن در تاریخ و فرهنگی که هزار و چهارصد سال دوام آورده است.
کارهایی که میتوانید در کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس تجربه کنید
بازدید از کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس فقط به شرکت در مراسم مذهبی محدود نمیشود. اگرچه امکان حضور در مراسم یکشنبه وجود دارد، اما این مکان تاریخی گزینههای متنوعی برای تجربههای فرهنگی و هنری در اختیار شما قرار میدهد. در ادامه با پنج مورد از بهترین کارهایی که میتوانید در این کلیسا انجام دهید آشنا میشوید.
شرکت در کنسرتهای کلاسیک
یکی از جذابترین برنامهها، کنسرتهای موسیقی کلاسیک است که در فضای روحانی و تاریخی کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس برگزار میشود. این کنسرتها ترکیبی از موسیقیهای مذهبی، سکولار و کلاسیک هستند و هم گردشگران پاریس و هم خود پاریسیها علاقه زیادی به آنها دارند. اجرای چهارفصل ویوالدی و دیگر آثار باروک همیشه از محبوبترینها بودهاند. اگر بهدنبال تجربهای خاص هستید، کنسرتهای ویژه کریسمس را از دست ندهید.
تورهای کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس
در تورهای راهنمای کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس، بازدیدکنندگان فرصتی دارند تا با بخشهایی روبهرو شوند که معمولاً در دسترس عموم نیستند. برای مثال، نمازخانه «سن سیمفوریَن» که قدمتش به قرن ششم بازمیگردد، یکی از بخشهای ویژهای است که تنها در این تورها میتوانید وارد آن شوید. این فضا روزگاری محل دفن پادشاهان اولیه فرانکها بوده و هنوز نشانههایی از نقاشیهای دیواری هزار ساله روی طاق آن دیده میشود.
علاوه بر این، راهنما شما را به سمت شیشههای رنگی تاریخی، نقاشیهای دیواری قرون وسطایی و مجسمههای مرمرین کلیسا هدایت میکند. هنگام ورود از ایوان ورودی قرن شانزدهمی، میتوانید تندیس سنگی شام آخر مسیح از قرن دوازدهم را ببینید و در داخل کلیسا نیز، سقف لاجوردی با سه هزار ستاره طلایی چشمهایتان را خیره خواهد کرد. همین جزئیات هنری و تاریخی باعث میشود که تورهای کلیسا تجربهای متفاوت و کامل از این بنای کهن در اختیار شما قرار دهند.
خرید در بازارچه کریسمس کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس
با فرا رسیدن اواسط نوامبر، میدان مقابل کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس به یک دنیای زمستانی جادویی تبدیل میشود. بیش از چهل کلبه چوبی به سبک آلپی در کنار هم صف میکشند؛ بوی شیرینیهای تازه، صدای موسیقی کریسمس و نور چراغهای رنگی، فضایی به وجود میآورد که هر رهگذری را در لحظه جذب میکند.
اینجا یکی از بهترین مکانها برای خرید هدیههای خاص و ماندگار است. فروشندگان محلی در غرفههایشان شالها و روسریهای پشمی و کشمیر را مثل یک اثر هنری میچینند؛ کنارش اسباببازیهای دستساز چوبی که حالوهوای کودکانه و نوستالژیک دارند. در گوشهای دیگر، بوی وسوسهانگیز شکلاتهای گورمه در فضا پخش میشود؛ شکلاتهایی که با دست و از بهترین دانههای کاکائو تهیه شدهاند، بعضی با مغز پسته و فندق، بعضی با طعم پرتقال یا کارامل. بستهبندیهای شیک و رنگی آنها دقیقاً همان چیزی است که برای یک هدیه ویژه میخواهید.
اگر دوست دارید بیشتر با حالوهوای زمستانی و جشنهای جادویی پاریس آشنا شوید، پیشنهاد میکنیم حتما مقالهی کریسمس در پاریس را مطالعه کنید.
جشنواره صنایع دستی تابستانی در کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس
در روزهای گرم تابستان، محوطه اطراف کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس دوباره پر از کلبههای چوبی رنگارنگ میشود؛ این بار برای جشنواره صنایع دستی تابستانی. قدم زدن در بلوار سن ژرمن، میان غرفههایی که هر کدام دنیایی کوچک از هنر و خلاقیت هستند، تجربهای لذتبخش است.
هر سال فروشندگان تغییر میکنند و همین باعث میشود هر بار چیز تازهای برای کشف وجود داشته باشد. معمولاً لباسهای تابستانی سبک و رنگارنگ (بعضی وارداتی از ایتالیا)، کیفهای چرمی دستدوز، زیورآلات خاص و خوراکیهایی مثل مرباهای معطر پرووانس یا آبنباتهای سنتی را خواهید دید. حتی شمعهای دستساز از موم زنبور عسل، با عطر طبیعی و گرمشان، فضایی دلنشین ایجاد میکنند. قدم زدن در این بازار تابستانی اطراف کلیسا حس سفری در زمان را زنده میکند، جایی که میراث قرون وسطی در قالبی مدرن و آرام ادامه یافته است.
کشف باغ پنهان کنار کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس
درست در گوشه خیابان Rue de l’Abbaye و کنار کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس، باغی کوچک و دنج به نام Square Laurent Prache قرار دارد؛ مکانی که بسیاری از رهگذران بهسادگی از کنارش میگذرند. اما اگر کمی مکث کنید و وارد شوید، نیمکتهای آرام آن فرصتی برای استراحت و لذتبردن از سکوت محله فراهم میکنند.
این باغ با حالوهوای قرون وسطاییاش یادآور گذشتهای تاریخی است، اما در عین حال میزبان اثری مدرن هم هست؛ مجسمهای از پابلو پیکاسو به یاد شاعر و منتقد هنری فرانسوی، گیوم آپولینر. این اثر هنری، ادای دینی است به دوستی عمیق پیکاسو و آپولینر؛ شاعری که اصطلاحات «کوبیسم» و «سورئالیسم» را به دنیای هنر معرفی کرد. باغ پنهان کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس جایی است که در آن تاریخ و هنر، سنت و مدرنیته، در کنار هم آرام گرفتهاند.
حقایق جالب درباره کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس
حقایق جالب درباره این کلیسا نشان میدهد که این بنا فقط یک مکان مذهبی ساده نیست؛ بلکه روایتگر قرنها تاریخ، هنر و فرهنگ فرانسه است.
محلهای که نام خود را از کلیسا گرفت
محله مشهور سن ژرمن دو پر، که امروز بهعنوان یکی از شیکترین و بهترین محله های پاریس شناخته میشود، در گذشته حالوهوایی هنری و بوهِمی داشت. نام آن مستقیماً از کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس گرفته شده است.
تغییر نام از صومعه سنت-ونسان به سن ژرمن
این کلیسا در ابتدا «صومعه سنت-کروس-سنت-ونسان» نام داشت. اما حدود سال ۷۵۰ نام آن تغییر یافت و به افتخار سنت ژرمانوس، کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس نام گرفت. واژه «پر» (Prés) نیز به چراگاههای اطراف صومعه اشاره دارد.
ماجرای جنگ و بنای کلیسا
در سال ۵۴۲ میلادی، شیلدبرت یکم هنگام جنگ در اسپانیا با معجزهای روبهرو شد. پس از دریافت ردای قدیس وینسنت از اسقف ساراگوسا، او تصمیم گرفت کلیسایی برای نگهداری این یادگار بنا کند. نتیجه این تصمیم، ساخت کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس بود.
آرامگاه پادشاهان مروونژی
سه قرن از تاریخ فرانسه در دل این کلیسا جا دارد. تمام پادشاهان دودمان مروونژی بین سالهای ۴۵۶ تا ۷۵۱ میلادی در صومعه کلیسا دفن شدند. بعدها برخی اجساد به کلیسای سن-دنی منتقل شدند.
آرامگاه اوژن دلاکروا
نقاش بزرگ فرانسوی، اوژن دلاکروا، که در نزدیکی کلیسا زندگی میکرد، پس از مرگ در یکی از نمازخانههای کلیسا به خاک سپرده شد. حضور او، پیوندی میان هنر قرن نوزدهم و تاریخ کهن این بنا ایجاد کرده است.
زندان قرون وسطایی کلیسا
در دل صومعه، زندانی وجود داشت که بهخاطر شرایط غیرانسانی شهرت پیدا کرده بود. این زندان تا سال ۱۸۵۴ پابرجا بود تا اینکه تخریب شد و جای خود را به بلوار سن ژرمن داد. این بخش تاریک از تاریخ کلیسا هنوز در روایتها زنده است.
صومعهای بیرون از دیوارهای پاریس
وقتی فیلیپ دوم (فیلیپ آگوست) در اوایل قرن سیزدهم میلادی دیوار دفاعی پاریس را ساخت، صومعه کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس بیرون از آن باقی ماند. این موضوع باعث شد که ساکنان صومعه خودشان برای دفاع از جان و مالشان اقدام کنند.
انقلاب فرانسه و خطر نابودی کلیسا
در دوران انقلاب فرانسه، رادیکالها کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس را تعطیل و به کارگاه تولید شوره برای ساخت باروت تبدیل کردند. انفجار بزرگی بسیاری از ساختمانها را نابود کرد و تنها کلیسا باقی ماند. در قرن نوزدهم، ویکتور هوگو، نویسنده بزرگ فرانسوی، با تلاشهای خود مانع از تخریب آن شد و روند مرمت آغاز گردید.
جاهای دیدنی نزدیک کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس
اطراف کلیسا پر از کافههای تاریخی، موزههای هنری و بهترین خیابان های پاریس است که هر کدام ارزش قدم زدن و کشف کردن دارند.
کافهها و رستورانهای تاریخی
- Café de Flore (کافه دو فلور): یکی از نمادینترین و بهترین کافه های پاریس؛ پاتوق نویسندگان، فیلسوفان و هنرمندان.
- Les Deux Magots (کافه دو ماگو): جایی که ژان پل سارتر و سیمون دوبووار ساعتها در آن به گفتوگو میپرداختند.
- Le Procope (لو پروکوپ): قدیمیترین کافه-رستوران پاریس (۱۶۸۶)، جایی که اندیشمندان انقلاب فرانسه رفتوآمد داشتند.
- Ralph’s Restaurant: از لوکس ترین رستوران های پاریس با فضای حیاط داخلی، ترکیبی از معماری تاریخی و طراحی مدرن.
موزهها و گالریهای هنری
- Musée National Eugène Delacroix (موزه اوژن دلاکروا): خانه و کارگاه آخرین سالهای زندگی این نقاش مشهور.
- Galerie Vallois: نمایشگاه هنر مدرن و معاصر از بهترین موزه های پاریس.
- A2Z Art Gallery: گالری شناختهشده برای نمایش آثار هنرمندان بینالمللی.
بناهای مذهبی و تاریخی
- Cathédrale Saint Volodymyr le Grand: کلیسای زیبای اوکراینی ارتدوکس با معماری منحصربهفرد.
- Église Saint-Sulpice (کلیسای سنت سولپیس): دومین کلیسای بزرگ پاریس با معماری شکوهمند، تنها چند دقیقه پیاده از کلیسا.
در ادامه آشنایی با بناهای مذهبی پاریس، بد نیست نگاهی هم به کلیسای سن-اتین پاریس بیندازید؛ کلیسایی با معماری چشمگیر و پیشینهای کهن که همچنان الهامبخش گردشگران است.
خرید به سبک پاریسی
- Citypharma: معروفترین داروخانه پاریس برای محصولات آرایشی و بهداشتی با قیمت مناسب.
- Éditions Gallimard: انتشارات و کتابفروشی مشهور فرانسه، بهشت دوستداران ادبیات.
- Boulevard Saint-Germain: بلواری پر از بوتیکهای لوکس، مغازههای خاص و کافههای محبوب.
نظرات بازدیدکنندگان درباره کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس
تقریباً همه کسانی که به این کلیسا سر زدهاند، یک نکته مشترک را گفتهاند: بیرون ساده است، اما داخل، جهانی رنگارنگ و پرجزئیات دارد. بازدیدکنندگان از بازسازی ۱۲ ساله اخیر به وجد آمدهاند و میگویند کلیسا دوباره به شکوهی رسیده که کمتر در بناهای قرون وسطی دیده میشود.
بسیاری به تضاد میان نمای ساده سنگی و فضای داخلی غنی اشاره کردهاند. سقف لاجوردی پرستاره، شیشههای رنگی، نقاشیهای دیواری و ستونهای پرجزئیات چیزی است که اغلب گردشگران آن را «نفسگیر» توصیف کردهاند. یک نفر نوشت: «وقتی وارد میشوید، روشنایی و رنگها چنان حیرتانگیز است که انتظارش را ندارید.»
بخش دیگری از نظرات بر تاریخچه سنگین و گاه تراژیک کلیسا متمرکز بود. بعضی یادآور شدهاند که اینجا قدیمیترین مکان نیایش در پاریس است، جایی که از قرن ششم تا امروز بارها ویران و دوباره ساخته شد، و در انقلاب فرانسه شاهد کشتارهای خونبار بود. حتی در دوران جنگ جهانی دوم، یادبود تلخی برای یهودیانی که از این کلیسا به آشویتس منتقل شدند، هنوز دل بسیاری از بازدیدکنندگان را به درد میآورد. یکی از مسافران آمریکایی نوشته بود: «خواندن نام کودکانی که بین ۱۸ ماه تا شش سال بودند، قلبم را شکست.»
عدهای دیگر کلیسا را با دیگر بناهای مذهبی پاریس مقایسه کردهاند و گفتهاند که هرچند نمای خارجی به سادگی قرون وسطایی باقی مانده، اما داخل ترکیبی از رومانِسک، گوتیک و حتی عناصر باروک قرن هفدهم است. برخی این «ترکیب چندسبکی» را هماهنگ دانستهاند و برخی هم معتقدند بازسازیهای پیاپی باعث شده «پتینه اصالت» کمتر احساس شود.
از سوی دیگر، خیلیها این کلیسا را یکی از «کشفهای محبوب» خود دانستهاند. گردشگران فرانسوی نوشتهاند که بارها و بارها برای دیدن آن بازمیگردند، چون انرژی و آرامش خاصی دارد. مسافران خارجی هم تأکید کردهاند که در مقایسه با کلیساهای شلوغی مثل کلیسای نوتردام، اینجا هم خلوتتر است و هم رایگان؛ بنابراین بازدید از کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس تجربهای است که میتواند هم آرامش بدهد و هم تاریخ زنده پاریس را جلوی چشم بیاورد.
در آخر
قدم گذاشتن در کلیسای سن ژرمن دو پر پاریس مثل ورق زدن کتابی است که هر صفحهاش بوی قرنها تاریخ را میدهد. دیوارهایی که روزگاری شاهد نیایش پادشاهان بودند، امروز با نقاشیهای درخشان و سقفی لاجوردی پر از ستاره، بازدیدکنندگان را به سفری در دل زمان میبرند. اینجا جایی است که گذشته و حال دست در دست هم دادهاند تا قصه پاریس را روایت کنند.
اگر دلتان میخواهد این قصه را از نزدیک لمس کنید، تنها کافی است برنامه سفر خود را بچینید و با یک بلیط هواپیما پاریس، راهی شهری شوید که در هر گوشهاش شگفتی تازهای در انتظار شماست؛ و در میان همه آنها، این کلیسای کهن همچنان یکی از نابترین تجربهها خواهد بود.