قلعه کونسیرژری پاریس

پاریس شهری است که تاریخ در آن زنده نفس می‌کشد؛ از لوور و نوتردام گرفته تا سوربن. در میان این بناهای تاریخی، قلعه کونسیرژری پاریس یکی از قدیمی‌ترین و رازآلودترین آثار شهر است؛ قلعه‌ای قرون‌وسطایی در قلب جزیره ایل دولاسیته که روزگاری کاخ سلطنتی، زندان انقلاب و امروز یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های تاریخی پاریس به‌شمار می‌رود. در این مقاله، تاریخچه، بخش‌های مهم، زندانیان مشهور و ارزش بازدید از قلعه کونسیرژری را بررسی می‌کنیم تا بدانید آیا بازدید از آن در سفر به پاریس انتخاب درستی است یا نه؛ سفری که برای خیلی‌ها با بلیط هواپیما پاریس شروع می‌شود.

برای آشنایی بیشتر با جاذبه‌ها، زمان مناسب سفر و نکات کاربردی، راهنمای سفر به پاریس را بخوانید.

آغاز ساخت قلعه کونسیرژری پاریس

در طول عصر آهن بین 250 تا 225 سال قبل از میلاد، قبیله‌ای از سلتیک به نام پاریسی در سواحل رود سن ساکن شدند. آنها در قرن دوم قبل از میلاد شروع به ساختن نوعی قلعه محصور به نام اوپیدرم کردند. برخی از مورخان بر این باورند که این مکان در اطراف ایل د لا سیته، جایی که اکنون دژبانی وجود دارد، بوده است.

در سال 58 قبل از میلاد، رومی‌ها به این قبیله حمله کردند و منطقه را تحت سلطه خود درآورند و آنجا را لوتتیا نامیدند. سپس قلعه‌ای را بر روی جزیره ایل دولااسیته بنا کردند که برخی از پایه‌های آن امروزه نیز وجود دارد و به یکی از جاهای تاریخی پاریس تبدیل شده است.

تبدیل قلعه کونسیرژری به کاخ سلطنتی

پس از رومیان، کلوویس، پادشاه فرانک‌ها آمد و پاریس را پایتخت خود کرد و تا زمان مرگش در سال 511 بعد از میلاد در آن قلعه باستانی زندگی کرد. بعدها، شارلمانی، جانشین او، امپراتوری را به شرق گسترش داد و آخن را پایتخت خود کرد و پاریس را نادیده گرفت.

در قرن دهم، پادشاهان کاپتی، هیو کاپت و نوادگانش، کاخ ایل دولاسیته را دوباره به عنوان پایتخت خود انتخاب کردند و قلعه قدیمی را به یک قصر سلطنتی تبدیل کردند. اینگونه شد که دیوارها بازسازی شدند، دروازه‌ها ساخته شدند و تالارهای بزرگی به آن افزوده شد.

اگر قصد سفر به فرانسه را دارید، تور پاریس می‌تواند راهی راحت برای بازدید از جاذبه‌های تاریخی این شهر باشد.

قلعه کونسیرژری؛ اقامتگاه و مرکز حکومت

در قرون وسطی، اقامتگاه سلطنتی نقش ساختمان دولتی را نیز داشت. بیایید در کنار هم به بخش‌های مختلف این کاخ نگاهی بیندازیم:

اتاق ملاقات اشراف و همچنین مکان برگزاری جلسات شورای سلطنتی، اقامتگاه پادشاه، کلیسای کوچک اختصاص داده شده به سنت نیکلاس، اتاق نظارت بر مدیران دولتی، دادگاه عالی، اتاق حسابداری و خزانه‌داری پادشاهی، دادگاه مدنی (جلسات رسیدگی به پرونده‌های مدنی و جنایی) و همچنین چندین دفتر برای پشتیبانی مدیریت مالی، اداری و سیستم قضایی.

امروزه در قلعه کونسیرژری پاریس، مکان‌های زیر از قرون وسطی به جا مانده‌اند:

راهروی بزرگ برای نگهبانان مسلح، اتاق نگهبانی و آشپزخانه‌های بزرگی که توسط پادشاه ژان لو بون ساخته شد؛ جایی که می‌توانستند مواد غذایی را مستقیماً با قایق‌ها از رودخانه سن تحویل بگیرند.

برج تور گروس در قلعه کونسیرژری

در قرن دوازدهم در مرکز قلعه کونسیرژی پاریس، یک برج وجود داشت که به تور گروس معروف بود. این بنا که در قرن دوازدهم ساخته شد، 11.7 متر عرض و دیواره‌هایی با صخامت 3 متر داشت. این برج تا سال 1776 وجود داشت و بعد از آن تخریب شد. امروزه این قلعه دارای چهار برج در امتداد رود سن است که قدمت همه آن‌ها به قرون وسطی برمی‌گردد.

قدیمی‌ترین برج قلعه کونسیرژری

قدیمی‌ترین برجی که در حال حاضر در قلعه کونسیرژری پاریس وجود دارد، برج بُنبِک است که در سمت راست قلعه واقع شده‌است. این بنا بین سال‌های 1226 و 1270 در زمان سلطنت پادشاه لوئیس نهم ساخته شد.

این برج در ابتدا یک طبقه کوتاه‌تر از برج‌های دیگر بود، اما برای مطابقت با ارتفاع دیگر برج‌ها در قرن نوزدهم بازسازی شد.

برج‌های اصلی قلعه کونسیرژری

دو برج Tour de César و Tour d’Argent از برج‌های مرکزی قلعه کونسیرژری پاریس هستند که در قرن چهاردهم ساخته شده‌اند و امروز به‌عنوان بخشی از جاهای دیدنی پاریس شناخته می‌شوند. هر کدام از این برج‌ها چهار طبقه دارند؛ طبقات بالایی برای منشیان دادگاه‌های جنایی و مدنی استفاده می‌شد و طبقات پایین شامل سلول‌های زندان بوده است.

ساعت تاریخی قلعه کونسیرژری

این ساعت که توسط پادشاه ژان لو بون در سال 1350 بنا شد، اولین ساعت عمومی در پاریس است که هانری بویک آن را ساخت. این ساعت طلاکاری‌شده و پرزرق و برق در دورانی که مردم ساعت مچی نداشتند، آن‌ها را از زمان باز و بسته شدن مغازه‌ها و دیگر اتفاقات مهم آگاه می‌کرد.

کلیسای سن‌شاپل در قلعه کونسیرژری

در انتهای قلعه کونسیرژری جزیره د لاسیته پاریس، کلیسای سنت شاپل را خواهید دید که در قرن سیزدهم توسط پادشاه لوئیس نهم، که بعدها به نام سنت لوئیس شناخته شد، ساخته شده‌است.

سنت لوئیس اشیا مقدس را از امپراطوری قسطنطیه (ترکیه امروز) خریداری کرد و این کارش باعث شد تا پاریس به عنوان دومین پایتخت مسیحیت در جهان شهرت پیدا کند. از مهم‌ترین اشیایی که در این کلیسا وجود دارد، تاج خار مسیح و بخشی از صلیب او است که از ارزش بالایی برخوردار است.

طبقه پایین این کلیسا به عنوان کلیسای محلی برای پاریسی‌ها استفاده می‌شد. درحالی که طبقه بالایی فقط مخصوص پادشاه و خانواده سلطنتی بود.

امروز وقتی وارد کلیسا می‌شوید، محو زیبایی پنجره‌های شیشه‌ای رنگارنگ و باشکوه کلیسای خواهید شد. حدود نیمی از آنها اصلی هستند، در حالی که بقیه در طول اعصار بازسازی شده‌اند.

ناگفته نماند که این کلیسا یکی از مهم‌ترین بناهای هنر قرون وسطی در پاریس محسوب می‌شود.

دادگاه‌های قلعه کونسیرژری

در حالی که کاخ دولاسیته در بسیاری از سال‌های قرون وسطی دارای دادگاه‌های حقوقی بود، پس از انقلاب 1789 بود که نقش این دادگاه به عنوان یک دادگاه اصلی پررنگ شد و به عنوان دادگاه و زندان تحت اختیار شهردار پاریس قرار گرفت.

محاکمه ماری آنتوانت

مشهورترین زندانی در کاخ دولاسیته پاریس، ملکه ماری آنتوانت بود. پس از اعدام پادشاه سابق لوئیس شانزدهم، انقلابیون سر اینکه با ملکه سابق چه کار کنند، با یکدیگر مشورت کردند و درنهایت تصمیم گرفتند که برای خلاص شدن از شر ملکه، او را در دادگاه انقلاب به اتهام خیانتی بزرگ (به زادگاهش اتریش)، هرزگی و روابط محارم با پسر جوانش لوئی چارلز محاکمه کنند.

دادگاه انقلاب در سال 1793 در کاخ د لاسیته تأسیس شد و ماری آنتوانت به آن معرفی شد.

پسر 7 ساله ملکه را از مادرش جدا کردند و مجبورش کردند تا شهادت بدهد که ماری آنتوانت او را مورد آزار و اذیت قرار می‌داده‌است. ملکه نیز در دادگاه اعلام کرد که آن‌ها توهین بزرگی به او به عنوان یک زن و یک مادر کرده‌اند.

درنهایت نیز پس از یک دادگاه نمایشی دو روزه، او به تمام اتهامات، مجرم شناخته شد و به اعدام محکوم شد.

ماری آنتوانت حدود 10 ماه پس از شوهرش، در 16 اکتبر 1793، در جایی که اکنون میدان کنکورد پاریس نامیده می‌شود، سر بریده شد و جمعیت برایش هو کشیدند.

زندانی شدن روبسپیر

اگر ماری آنتوانت مشهورترین زندانی قلعه بود، دومین زندانی معروف، دشمن او، ماکسیمیلیان دو روبسپیر بود.

روبسپیر یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های انقلاب فرانسه و مسئول حکومت وحشت بود. او یکی از رهبرانی بود که علیه پادشاه و ملکه کار کرد و عاشقانه به آرمان جمهوری اعتقاد داشت.

او به عنوان بخشی از کنوانسیون ملی (که در آن زمان کم و بیش رئیس دولت بود)، برای حق رای مردانه جهانی و باطل کردن برده‌داری مبارزه کرد. با این حال، روبسپیر در اقدامات خود برای رسیدن به اهدافش (یعنی فرستادن مردم به مرگ و ترور آن‌ها) آنقدر مسر بود که درنهایت دستگیر و زندانی شد. روبسپیر تنها چند ساعت پس از ورودش، حدود 8 ماه پس از ماری آنتوانت در ژوئیه 1794، توسط گیوتین سر بریده شد.

زندان قلعه کونسیرژری

زمانی که انقلاب فرانسه تمام شد، یک دوره بی‌ثباتی بزرگی در فرانسه پیش آمد. فرانسه به جنگ داخلی با چندین جناح انقلابی وارد شد که همگی مدعی قدرت بودند. قتل‌عام‌ها کماکان مانند قبل معمول بود؛ مانند قتل عام سپتامبر در سال 1792، زمانی که حدود 1500 زندانی در طی 4 روز توسط اوباش لینچ کشته شدند.

ارقام دقیقی در دست نیست، اما برآوردها نشان می‌دهد که حدود 25000 نفر در طول سلطنت ترور، از جمله چن تن از اعضای دربار سلطنتی، با گیوتین قتل عام شدند.

آن‌قدر قضاوت‌ها و اعدام‌ها در قلعه کونسیرژری پاریس انجام می‌شد که راهروی سلول‌های زندان لقب «خیابان پاریس» را به خود اختصاص داد.

هنگامی که دادگاه انقلاب سرانجام در 7 مه 1795 لغو شد، رکورد اعدام 2780 نفر را در 718 روز را دارا شد.

قلعه کونسیرژری و سیستم قضایی فرانسه

پس از انقلاب فرانسه، کاخ کونسیرژری پاریس به مقر سیستم قضایی فرانسه تبدیل شد، اما همچنان به عنوان زندان نیز در زمان ناپلئون بناپارت کارش را ادامه می‌داد.

پس از شکست ناپلئون در نبرد واترلو، سلسله بوربن‌ها احیا شد و لویی هجدهم (برادر لویی شانزدهم) به عنوان پادشاه به سلطنت رسید. با این حال کاخ دولاسیته به نقش خود به عنوان مقر سیستم قضایی فرانسه ادامه داد.

کلیسای یادبود ماری آنتوانت

لویی هجدهم کلیسای کوچکی را در محل سلول ملکه برای ادای احترام به او ساخت. این کلیسای کوچک، هم بخشی از فضای سلول اصلی قلعه و هم درمانگاه مجاور زندان را اشغال کرده‌است؛ جایی که روبسپیر قبل از محاکمه و اعدام در آنجا نگهداری می‌شد.

حیاط زندان قلعه کونسیرژری

 حیاط زندان قلعه کونسیرژریب امروزه به باغی تبدیل شده‌ که نیمکت‌ها و درختان زیبایی را در خود جای داده‌است. این حیاط که با دو طبقه سیاه‌چاله هم مرز است، توسط زندانیان زن برای پیاده‌روی در روز استفاده می‌شد.

کاخ عدالت پاریس امروز

امروزه بخش‌هایی از موزه قلعه کونسیرژری پاریس و کلیسای سن شاپل، به عنوان آثار تاریخی ملی طبقه‌بندی شده‌است و می‌توانید از آنجا بازدید کنید. با این حال، بخشی که شامل کاخ عدالت است، هنوز به عنوان یک دادگاه مشغول به کار است و بنابراین برای عموم بسته است. اما دیگر، زندانیان را در خود نگه نمی‌دارد.

هنگام بازدید از قلعه کونسیرژری چه می‌بینید؟

• تالار سربازان (Salle des Gens d’Armes): بزرگ‌ترین تالار قرون‌وسطایی قلعه با ستون‌های عظیم و سقف‌های بلند
• اتاق نگهبانان (Salle des Gardes): محل استقرار نگهبانان و برگزاری جلسات دادگاه انقلاب
• بازسازی سلول ماری آنتوانت: فضایی که آخرین روزهای زندان ملکه فرانسه را بازسازی می‌کند
• سلول زندانیان فقیر: سلول‌های جمعی با کف پوشالی و شرایط سخت زندان
• کلیسای ژیروندن‌ها (Girodins’ Chapel): کلیسایی کوچک مرتبط با زندانیان سیاسی دوران انقلاب
• نمایشگاه‌های تاریخی: بخش‌هایی درباره ماری آنتوانت و دیگر زندانیان مشهور قلعه
• حیاط زندانیان زن (Cour des Femmes): محوطه‌ای برای قدم‌زدن و شست‌وشوی لباس زندانیان زن
• فضاهای قرون وسطایی قلعه: تالارها و بخش‌هایی که ساختار آن‌ها تقریباً بدون تغییر باقی مانده است.
• کلیسای سن‌شاپل: شاهکار معماری گوتیک با شیشه‌های رنگی مشهور.

اطلاعات بازدید قلعه کونسیرژری پاریس

بخش	توضیحات
روزهای بازدید	همه‌روزه از ۲ ژانویه تا ۳۱ دسامبر
روزهای تعطیل	۱ ژانویه، ۱ مه، ۲۵ دسامبر
ساعات کاری	۹:۳۰ صبح تا ۶ عصر
آخرین زمان ورود	۳۰ دقیقه قبل از بسته شدن
آدرس	2 Boulevard du Palais، منطقه ۱ پاریس
موقعیت مکانی	واقع در Île de la Cité، نزدیک کلیسای سن‌شاپل (Sainte-Chapelle)
مترو	خط ۴ – ایستگاه‌های Cité یا Saint-Michel
RER	خط B یا C – ایستگاه Saint-Michel
اتوبوس	خطوط 21، 24، 27، 38، 81، 85، 96
باتوبوس (قایق رود سن)	ایستگاه‌های Notre Dame یا Hotel de Ville
نکته بازدید	مناسب برای بازدید ترکیبی از جاهای دیدنی پاریس در مسیر رود سن

کلام پایانی

همانطور که در این مقاله خواندید، قلعه کونسیرژری پاریس، ساختمان مهمی در دوران انقلاب فرانسه به شمار می‌آمد. زندانیان زیادی در دادگاه‌های همین ساختمان حکم می‌گرفتند و در زندان‌‌های آن شب را به انتظار فرارسیدن روز محاکمه سر می‌کردند. از جمله چهره‌های مشهور زندانی در کاخ دولاسیته، ماری آنتوانت همسر لوئی شانزدهم و همچنین ماکسیمیلیان دو روبسپیر از اعضای تأثیرگذار انقلاب فرانسه را می‌توان نام برد. اگر به بازدید از قلعه وهم‌انگیز کونسیرژری رفتید، مشتاقیم که تجربیات خود را در قسمت نظرات این مقاله با ما درمیان بگذارید.

سوالات متداول